Return: Naar Kunsthoek
CV - René van den Bos
René van den Bos: his work
Naar Werk 1
Naar Werk 2

René van den Bos.

Orde of chaos?

Orde scheppen in de chaos. Dat fascineert René van den Bos. Karakteristiek voor zijn werk is de elementaire eenvoud. Lineaire abstracte patronen bepalen het beeld. Hoe modern dat er ook uitziet, er is geen computer aan te pas gekomen. Pas bij nadere beschouwing wordt duidelijk hoe het oppervlak tot stand gekomen is. René van den Bos maakt gebruik van een meet- en snijlat, een mesje, karton, wat verf, schuurpapier en tape. Afhankelijk van het patroon dat hij wil creëren, plakt hij delen af alvorens het schilderen. Vervolgens kerft hij millimeter voor millimeter lijnen in het karton, waardoor er een raster ontstaat van minuscule vierkantjes. Na pellen en soms schuren, ontstaat uiteindelijk een wereld van geheimzinnige logica.

Thuis bij René van den Bos hangt een foto van een enorm complex in aanbouw. Het kader is gevuld met het raamwerk van steigers. Van den Bos heeft oog voor dit soort strakke patronen om ons heen. Het zijn details van een gecultiveerde samenleving, die veel zeggen over het streven naar rationaliteit in onze maatschappij. De weelderige natuur heeft al bijna overal in de westerse wereld plaats moeten maken voor de rigide vormen van de architectuur en het naar ons gerief gecultiveerde landschop. Zo kijkt Van den Bos graag naar het effect van het licht op de rechtlijnige structuur van de bollenvelden op weg naar zijn atelier. De reflectie in de ontelbare ruiten van grote kantoorgebouwen wekt ook zijn verbazing. Hier neemt de relatie van de mens tot de omgeving vreemde vormen aan. Terwijl het de mens zelf is die deze wereld heeft geschapen, lijkt hij er klein en nietig bij.

René van den Bos speelt met deze gegevens. De wetmatigheden van onze cultuur neemt hij niet alleen als aanleiding, maar ook als uitgangspunt. Hij probeert op karton te gehoorzamen aan de millimeter. Zijn uitgangspunt is streng, de perfectie daagt hem uit. Als er iets mis gaat, is hij van slag. Dan is zijn bedoeling wreed verstoord.

Tegelijkertijd echter wil Van den Bos de drager van zijn werk, machinaal gefabriceerd karton, ontdoen van zijn kunstmatige uiterlijk. Laag voor laag onderzoekt hij de kwaliteiten van het materiaal. Door beperkt kleurgebruik blijven de structuur van het oppervlak, de compositie en de lichtval in het werk de boventoon voeren. Een scala aan subtiele nuances is te ontwaren: glimmend en fluwelig zwart, diffuus grijs en vuil wit. Het oppervlak doet uiteindelijk verweerd aan, waardoor het aan de wetten van de natuur lijkt te zijn onderworpen.

Creëert Van den Bos niet liever chaos in de orde? Het blijkt dat de kleine oneffenheden die de orde verstoren, juist de krenten in de pop zijn. Die geven het werk van Van den Bos charme. Het voert misschien wat ver om te zeggen dat zijn werk als maatschappijkritisch kan worden opgevat, moor dat past wel bij het karakter van de kunstenaar. Als kraker in het Amsterdam van eind jaren zeventig, begin jaren tachtig heeft hij een rumoerig leven geleid. Tegenwoordig wil hij als beeldend kunstenaar onderzoeken wat nu werkelijk heerst: cultuur of natuur? Regels of gevoel?

René van den Bos is zich terdege bewust van het feit dat juist kleine oneffenheden zijn werk kracht geven. Die creëert hij soms ook opzettelijk, want hij weet dat er altijd bepaalde regels worden overschreden. Zo kan ineens de orde verstoord worden door bijvoorbeeld een iets te brede verticaal die voor zichzelf opkomt. Terwijl Van den Bos juist perfectie nastreeft en zich tijdens het proces van totstandkoming zo goed voelt en bijna in trance raakt door de regelmatige cadans van het snijden, vraag je je af waarom hij de logische opbouw in zijn werk toch verstoort. Bijna vertrapt antwoordt hij: 'Waarom? Ja waarom .... Dat is waarschijnlijk toch de anarchist in mij!'

Uiterlijk wil René van den Bos scheppen met zijn werk. Hij wil dat mensen zien hoe het werkelijk in elkaar zit. Ogenschijnlijk heerst orde, maar kleine nuances maken de dienst uit.

Sanneke Stigter


Return: Naar Kunsthoek
Naar Werk 1
Naar Werk 2