Terug naar Vakkenhoek: Nederlands
Home Page: www.wjsn.nl


Novelle ‘de heilige Antonio’

1 Zakelijke gegevens

a. Auteur: Arnon Grunberg

b. Titel: ‘de heilige antonio’, Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 1998-1, 95 blz. (boekenweekgeschenk van 1998)

c. Genre: novelle

2 Eerste reactie

  1. Keuze: Ik heb er voor gekozen om deze novelle te lezen, omdat ik er eerder een toneelstuk van had gezien (uitgevoerd door theatergroep aluin). Het toneelstuk sprak mij erg aan en daarom besloot ik ook het boek te gaan lezen.

b. Inhoud: Mijn eerste indruk is dat het boek erg veel op het toneelstuk lijkt, ik herken bijna alles erin terug en zie vaak het toneelstuk voor me. Ik vind de inhoud van het boek dan ook nog steeds even leuk als het toneelstuk.

3. Verdieping

a. Samenvatting: Het verhaal wordt verteld door 2 broers, Paul en Tito Andino. Paul is achttien en Tito is negentien. Hun moeder heet Raffaella Andino en hun vader is gestorven toen ze nog jong waren. Hij was een struikrover en op een avond is hij tijdens zijn werk door de man met de knuppel van eucalyptushout neergeslagen. Paul en Tito zijn op hun 8e en 9e jaar hun geboorteland uit gesmokkeld. Nu wonen ze in New York.

Raffaella is serveerster in een koffiehuis en neemt af en toe aanbidders mee naar huis. Paul en Tito bezorgen van zes uur ’s avonds tot twaalf eten bij mensen thuis. Overdag hebben ze engelse les. Daar leren ze de Kroatische (Kristin) kennen.

Sommige aanbidders betalen mee aan de huur of geven kado’s. Je moet ze hongerig houden zegt Raffaella, maar ze moeten ook weer niet verhongeren. Raffaella is een kunstenaar in het hongerig houden. Vaak moeten Paul en Tito naar buiten als er aanbidders zijn. Ze zitten dan op het pleintje, roken sigaretjes en denken na over het leven. Ze dromen van een villa met uitzicht op zee en een tuin waarin je kunt verdwalen.

Op een woensdag in mei brengt Raffaella een aanbidder mee naar huis die anders is dan alle anderen, Ewald Stanislas Krieg. Paul en Tito vinden het een rare meneer, maar Raffaella vindt hem wel grappig. Meneer Krieg blijft langer dan andere aanbidders en Raffaella zegt dat ze verliefd is.

Op een dag heeft meneer Krieg een idee. Ze gaan burrito's maken die Paul en Tito dan naar de mensen thuis brengen. Hij noemt het "Mama Burrito". Hij koopt heel veel in, het hele huis ligt vol, en Raffaella zegt haar baan in het koffiehuis op. Maar het bedrijfje loopt heel slecht en na een paar weken komen mannen van het departement voor hygiëne alle spullen in beslag nemen. Raffaella krijgt ruzie met meneer Krieg en stuurt hem haar huis uit.

Paul en Tito zijn verliefd op de Kroatische. Ze zien haar in de engelse les en daarna. De kroatische wordt beschreven als een heel apart meisje met erg veel fantasie. Het is alsof ze voortdurend met haar hoofd in de wolken loopt en niks van de wereld om haar heen ziet. Paul en Tito krijgen twee foto's van haar die ze goed moeten bewaren in een plastic hoesje. En als ze naar de foto's vraagt, moeten ze die bij zich hebben, anders zal ze in het vervolg door ze heen kijken. Dan zijn ze voor haar als stof, als stof langs de kant van de weg waarop je trapt. Zo, als op de foto, wil ze herinnerd worden. En als de mensen naar haar vragen zullen Paul en Tito vertellen hoe mooi ze was. Ze was zo mooi dat mensen op straat flauwvielen, als appeltjes uit de bomen. En ze gaf stuiterballen aan de armen en de gelukkigste tijd uit haar leven was de tijd dat ze met haar vriend T-shirts verkocht. Maar haar vriend werd opgepakt en kreeg dertig jaar. Haar geluksgetal is 304 want dat is het nummer van de kamer waar ze het laatst met haar vriend samen was. In haar volgende leven zal ze een lama zijn die door de bergen rent en spuugt en haar vriend zal ook een lama zijn. De Kroatische houdt van Tic-tac's en Orangina en haar borstjes zijn drie Mercedessen met open dak waard.

Achterin het schrift van de Engelse les reserveren Paul en Tito een bladzijde voor de Kroatische. De jongens komen erachter dat ze goed geschapen zijn en besluiten dat zij de uitverkorene is die alles met ze mag doen. Ze stemt toe, maar niet omdat ze om hun geeft. Omdat ze gezworen hebben over haar te vertellen. De volgende dag gaan ze naar een hotel met kakkerlakken. Daar bedrijven ze de liefde en daarna doen ze alle drie een wens volgens een bepaald ritueel. Die wens doen ze speciaal op deze dag omdat het die dag de naamdag van de heilige Antonio was. De heilige Antonio is de heilige van het onmogelijke. Daarna gaan ze met z'n drieen naar een café. Meneer Krieg is daar ook en hij herkent Kristin en de jongens. Hij zegt hallo, en noemt de Kroatische, Penny.

Een paar dagen zien Paul en Tito Kristen niet meer. Alleen op de voorpagina van de krant dat ze is opgepakt omdat ze een man op een gruwelijke wijze heeft neergestoken. Ze wil de doodstraf omdat dit nog niet het leven is dat voor haar is geschapen. Ze zegt dat iedereen minstens een leven heeft dat bij hem past als een bruidsjurk die door de beste kleermaker is gemaakt. Gelukkig zullen Paul en Tito over haar vertellen……

B. Onderzoek van de verhaaltechniek:

Personages:
Paul en Tito Andino: 18 en 19/ zoons van Rafaella/ Mexicaanse afkomst/ bezorgers in deeltijd bij afhaal-Mexicaan/ geestelijk een eeneiige tweeling/ altijd samen en in discussie/ houden een soort dagboek bij/ God heeft hen goed geschapen/ tevreden over uiterlijk m.u.v. gebit/ willen zich snel aanpassen/ volgen dus Engelse les/ verliefd op Kristin/ aandoenlijk kinderlijk/ godsdienstig door opvoeding

Rafaella Andino: weduwe/no jong en in de ogen van haar zoons een prachtige en lieve vrouw/ eerst serveerster, dan werkloos/ rij met minnaars afgewerkt/ begint relatie met ESK (auteur) maar later verketterd zij hem/ bezorgd om haar zoons

Kristin: Kroatische/ wordt op het eind door Krieg Penny genoemd/ 19/ altijd hoge hakken/ drinkt Orangina en eet TicTacs/ vamp/ hoer (wat P&T niet willen weten)/ maakt van zichzelf een mythe wil dat P&T dat doorvertellen/ vertoont drang tot zelfvernietiging/ ongrijpbaar type

Ewald Stanislas Krieg: vermogend schrijver/ sjofele verschijning/ kort en corpulent/ ondernemend (mama- Burito)/ wereldwijs/ laconiek en geduldig (ook om P&T te irriteren)/ slapstickfiguur

Meneer Berman: leraar Engels


Tijd: De tijd is voorjaar en zomer 1997. De vertelde tijd zonder de terugblikken beslaat ongeveer een half jaar, misschien iets minder. Met terugblikken is de vertelde tijd ongeveer twintig jaar. Het verhaal wordt in chronologische volgorde verteld, met tussendoor korte terugblikken waarin gebeurtenissen worden beschreven die eerder hebben plaatsgevonden. Ruimte: Het verhaal speelt zich af in Amerika in New York, in de wijk Queens. Scènes spelen zich af in huis, op straat, in het speeltuintje voor hun huis, op school, in het Hudson River park, in enkele cafés, in een oud hotel dat onder de kakkerlaken zit, en op nog enkele andere locaties.

Vertelsituatie: Het perspectief ligt bij Tito en Paul tegelijk. Het is een soort ik-vertelsituatie door de ogen van de twee jongens, ze zijn een twee-eenheid en vertellen in de wij-vorm. Het verhaal is in de verleden tijd geschreven.

Opbouw:Het verhaal begint niet midden in een handeling. In het eerste hoofdstuk wordt verteld wie ze zijn en waar ze vandaan komen. Het verhaal heeft een gesloten einde.

Taal en stijl: Het boek is met normaal taalgebruik geschreven. Er zijn geen (misschien enkele) moeilijke woorden gebruikt. Dit zorgt voor een makkelijk te lezen verhaal. De jongens vertellen nogal kinderlijk (past bij het perspectief). Het verhaal bevat veel herhalingen en religieuze beelden.

C. Thematiek:

Het thema wordt al weergegeven in de titel, het onmogelijke. De heilige Antonio is de heilige van het onmogelijke. Twee jongens die met hun moeder in het grote Amerika wonen. Ze zijn op zoek naar geluk, rijkdom en liefde, maar dit lijkt onmogelijk ver weg. Ontheemde mensen die iets van het leven proberen te maken. Is dit onmogelijk?

(deze titel wordt ook direct in het verhaal genoemd, wanneer Paul, Tito en Kristin op de naamdag van de heilige Antonio een bepaald ritueel volgen en een wens doen)
Enkele motieven hiervoor zijn: de verliefdheid van de jongens en raffaella, mama burrito, dromen en fantasieen, aanbidders, moord (van vader en door kristin), God, de liefde voor hun moeder, armoede en de heimwee naar het geboorteland.

D. Plaats in de literatuurgeschiedenis:

Hieruit blijkt dat Arnon Grunberg niet heel braaf is en dat vind ik ook wel in zijn manier van schrijven uitkomen. Ook leuk om te lezen is dat hij verschillende schrijfopdrachten voor theatergroepen heeft gehad. Want dit heb ik ook in theatervorm gezien en dat kwam erg mooi uit. Vrij centraal in deze novelle staat ook het hongerig houden. Raffaella houdt haar aanbidders hongerig en zo (heb ik gehoord) houdt Arnon Grunberg zijn lezer hongerig. Beetje bij beetje geeft hij ze informatie op die manier dat ze meer willen, maar dat ze niet verhongeren. (Meneer Krieg, die romanschrijver zegt te zijn heeft het ook over deze hongerigheid).

Het boek is vrij passend in de tijd.

4 Beoordeling

Ik vond dit een erg leuk boek om te lezen. Ik weet niet of ik het nou jammer vind of niet dat ik eerst het toneelstuk heb gezien, want aan de ene kant kan je je daardoor een hele mooie voorstelling maken, maar aan de andere kant weet je niet hoe je het had gezien en gevonden als je niet eerste dat toneelstuk had gezien. Feit voor mij is dat het toneelstuk helemaal geweldig was en het boek daar heel goed op aan sloot.

Vooral de verhaalfiguur Kristin vind ik fascinerend. Alles aan hoe zij denkt en praat is zo raar, maar ook zo mooi (om over te schrijven dan) en lachwekkend. En door dat toneelstuk kon ik me daar weer zo’n goede voorstelling van maken.

Raffaella vind ik lief en gezellig, Ewald Krieg vervelend en de broertjes Andino zijn ontroerend. Hoe ze met elkaar omgaan, maar ook hun kinderlijke naiviteit.
Moeilijk vind ik het om te zeggen wat mooie en vervelende passages zijn. Het verhaal is een geheel en het spreekt mij aan, ik heb volgens mij geen momenten gehad dat ik het vervelend vond.

Het thema vind ik goed. Ontroerend ook. Alhoewel je hier niet met je neus op de feiten wordt gedrukt en dat naar mijn idee ook niet echt het doel is, is het goed voor sommige mensen om te lezen hoe het ook kan zijn. Sommige mensen zit werkelijk alles mee en bij anderen is dat een stuk minder het geval.

Ik zou het een ieder kunnen aanraden dit boek te lezen en het toneelstuk te zien, maar misschien dan in de andere volgorde.

Irene de Vries

Klas: 6a

25-11-01