Terug

Cultuur en media, Leidersschapsstijlen:
van teddybeer tot emotioneel analfabeet door Oda Verkuijl.

UIT: Psychologie. Themanummer, januari 2000

Een effectieve leider heeft veel weg van een teddybeer. Zijn of haar aanwezigheid werkt geruststellend en zorgt voor een gevoel van veiligheid, verwachting en vertrouwen, zo stelt Manfred Kets de Vries. Kets de Vries heeft een indrukwekkende hoeveelheid publicaties op zijn naam staan. Zijn nieuwste boek, Worstelen met de demon is een bundeling van eerder verschenen essays. De auteur geeft aan hoe mensen zelfkennis kunnen verwerven. Zelfkennis is volgens de auteur de eerste stap om los te komen uit een ongezonde situatie en een voorwaarde om het gedrag van anderen te begrijpen om zo emotioneel intelligente vaardigheden te ontwikkelen. In de Verenigde Staten, waar de auteur cursussen emotionele intelligentie aan topmanagers geeft, is men er al veel meer dan hier van doordrongen dat het succes van de leider mede bepaald wordt door zijn emotioneel intelligente vaardigheden. De auteur ontdekte echter dat veel leiders zich niet realiseren dat zij in emotioneel opzicht analfabeet zijn.

Kets de Vries vertelt het verhaal van president-directeur X, in wiens organisatie alles rond meneer X draait en de macht gecentraliseerd is. Dit wordt de "dramatische organisatie" genoemd. Ondernemers van dramatische organisaties neigen ertoe volgzaam personeel te selecteren om te voorzien in hun behoefte indruk te maken op anderen en aandacht af te dwingen om het zelfgevoel op te vijzelen. Werknemers met een onafhankelijke geest zullen snel uit de organisatie verdwijnen. De overblijvende teamleden zullen zich aan de drang tot consensus onderwerpen, waardoor het besluitvormingsproces beïnvloed wordt en gezonde onenigheid en kritiek afneemt. In de praktijk blijkt dat hier slechte beslissingen uit voortkomen en dat de individuele verantwoordelijkheid van teamleden verdwijnt. Zo wordt teamwerk een verspilling van tijd.

Ook de andere verhalen zijn voorbeelden van de wisselwerking tussen persoonlijkheid en organisatie. Kets de Vries toont op overtuigende wijze hoe persoonlijkheidsstijlen samenhangen met leiderschapsstijlen en dat voor goed functionerende organisaties het van groot belang is dat leiders over voldoende zelfkennis beschikken om voor hun werknemers een optimaal werkklimaat te creëren. Hij moedigt de lezer leiders en ondergeschikten aan eerst zichzelf te leren begrijpen.


Terug