Little Brother door F. Bastiaans

Inleiding

Na de notitie rond de opbouw van een digitaal geheugen voor het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), nu een beschrijving van een project om een cultuur van kennisdeling te bevorderen. Geïnspireerd door het meest spraakmakende televisieprogramma van het vorige millennium, Big Brother, en de krantenberichten rond de invoer van een nieuw tijdverantwoordingssysteem voor het CBS, gevolgd door berichten over de overname van de rechten van het televisieprogramma door het Amerikaanse CBS, heb ik voor de werknaam 'Little Brother' gekozen.

Ik zal uitleggen waarom, in deze naam zit zowel de symboliek van het zoeken naar kennis en informatie vanaf de werkvloer als de verbondenheid, teamgeest of broederschap, die daarbij als cultuur noodzakelijk is. Vooruitlopend op de brainstormdag over Cultuurverandering en aansluitend bij de ontwikkelingen in de richting van Kennismanagement, met een verwijzing naar de CBS-academie, nu alvast een mogelijke uitwerking daarvan.

Digital Dashboard

De ontwikkeling daarvan wordt door een IT-magazine als het eerste tastbare product van Microsoft, naar aanleiding van de ideeën van de voormalige president-directeur, Bill Gates, over het ontwikkelen van een digitaal zenuwstelsel om kennismanagement te bedrijven. Afgelopen maandag ben ik naar een seminar van een Microsoft Certified Technical Education Center geweest over Knowledge Management. Daarbij werd globaal uitgelegd wat de mogelijkheden zijn om met standaardsoftware en een minimum aan programmeercapaciteit met behulp van ICT aan kennismanagement te doen. Het draait daarbij om twee elementen: Microsoft Office 2000 en Microsoft SQL Server 7.0. De laatste is afgelopen december binnen het CBS geïntroduceerd als opvolger van Oracle als leverancier van databaseprogrammatuur. Het eerste zal binnen afzienbare tijd als opvolger van MS Office 97 worden geïnstalleerd. Daartoe behoren Outlook 2000 en FrontPage 2000, de electronische softwarematige organizer en de webeditor van deze suite. Deze vormen de basis voor het ontwerpen van een Digital Dashboard, waartoe nog een drietal tools zijn ontwikkeld:

• * de Digital Dashboard Kit
• * de Outlook 2000 Team Folder Wizard
• * de Team Productivity Update for BackOffice 4.5

Allemaal direct en gratis beschikbaar via het web, de Digital Dashboard Kit, stond ook op de cd-rom die bij het IT-magazine hoorde. Uit de seminar bleek verder dat MS SQL Server 7.0 wel op de achtergrond moet draaien, maar dat je er voor het feitelijk ontwerpen van een Digital Dashboard geen directe kennis van hoeft te hebben.

Little Brother

In eerste instantie is dat niet meer dan een speciale intranetpagina waarop een aantal hyperlinks bij elkaar wordt gezet, die allemaal te maken hebben met kennisdeling of het geven van informatie. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan links naar:

• * de Intranet Nieuwskrant
• * de Reorganisatie-site
• * de Nieuwsgroepen
• * de Problemendatabase

Een meer specifieke invulling kan er nog aan worden gegeven door het toevoegen van een link naar de site van de eigen divisie en/of sector. Een snelkoppeling naar deze intranetpagina zou bij iedere belangstellende op het bureaublad geplaatst kunnen worden of zelfs in de menugroep Opstarten. Dan krijgt men dat na ingelogd te zijn in beeld, vergelijkbaar met Outlook (Vandaag). Want het Digital Dashboard is eigenlijk niet meer dan een uitbreiding daarvan met hyperlinks. Omdat in eerste instantie die mogelijkheid nog niet bestaat kan alvast met het hyperlink-deel begonnen worden. Na invoering van Office 2000 kunnen de 'echte ' Outlook-componenten ermee geïntegreerd worden tot het Digital Dashboard. Mede daarom is voor de naam 'Little Brother' gekozen.

Een belangrijke eis voor het geaccepteerd krijgen van deze manier van kennis delen is gelegen in het creëren van een herkenbare lay-out. De 'look' and 'feel' moeten aansluiten bij het doel waarvoor het gemaakt is. Verder is de interne marketing belangrijk, waarbij de brainstorm Cultuurverandering een belangrijke rol kan spelen. Het doel is natuurlijk een cultuur van kennisdeling te scheppen, waarbinnen kan worden begonnen aan een uitgebreider systeem voor Kennismanagement. Hetgeen uiteindelijk weer de basis kan vormen voor een compleet Digitaal Zenuwstelsel. In dit verband refereer ik ook aan het interview met Wout Jansen Heijtmajer met betrekking tot de digitale denktank (Netwerk 2000). De gedachtenvastlegging rondom Kennismanagement en Digitaal Zenuwstelsel zouden daarin ook meegenomen kunnen worden in het kader van het op gang brengen van de gedachtenstroom daarover binnen de overheid. Als het er eenmaal is kan het Overheidsintranet ook als platform voor de gedachtewisseling dienen.

Een zijspoor is even hetgeen ik vandaag in de Haagsche Courant las over de wedstrijd die Microsoft tweeduizend minuten voor de introductie van Windows 2000 start. Daarbij gaat het om via Internet een programma te vinden dat intelligentie, emotie en computernetwerken met elkaar verbindt. Het is door de programmeur O.E.G. genoemd, liefkozend Oegje, hetgeen een afkorting is van Onafhankelijk Emotioneel Geheugen. Dat maakt duidelijk dat de oplossing voor kennismanagement mogelijk ook in het verbinden van die drie zaken is gelegen.

Inlichtingenverstrekking

Als bovengenoemde interface binnen het CBS geaccepteerd en uitontwikkeld is, kan worden overwogen die ook ter beschikking te stellen aan vaste inlichtingenafnemers. Vergelijk in dit verband de ontwikkelingen die bij het Amerikaanse financieel adviesbureau Merrill & Lynch hebben plaatsgevonden met de Trusted Global Advisor. Deze worden in het boek van Bill Gates, Z@kendoen met de snelheid van een gedachte, beschreven. De interface zou ook dienst kunnen doen bij de communicatie tussen inlichtingenverstrekkers en inlichtingenafnemers, conform de wijze waarop dat bij Merrill & Lynch gebeurde. Daarbij wordt het beste van analoge communicatie geïntegreerd met digitale communicatie. Het wiel hoeft wat dat betreft dus niet opnieuw te worden uitgevonden. Er is enige jaren geleden trouwens een innovatieproject binnen het CBS geweest dat soortgelijke

Deze, en andere ontwikkelingen lijken mij bij te dragen aan de ontwikkeling van het CBS als knooppunt op de electronische snelweg. Ook het meer gebruikersvriendelijk maken van Statline loopt hiermee parallel. Mogelijk dat er tijdens het ontwikkeltraject al verbindingen met het systeem voor kennismanagement zijn te maken.

Frank Bastiaans