Terug naar Management
Terug naar Psychologie

Innovatie als onderdeel van de bedrijfscultuur

Volgens diverse deskundigen zijn de meeste managers van mening dat ze vernieuwend en creatief zijn. Dat betekent o.a. dat ze regelmatig tijdschriften als Management Team en Next! lezen. Hoe de praktijk er uit ziet maakt Suzanne Weusten duidelijk in onderstaand artikel. Het gaat om een stuk uit het tijdschrift Next!, dat alle innovatieve managers natuurlijk al lang gelezen hebben. Mocht er een zijn die het destijds gemist heeft, dan volgt hieronder de kern van het verhaal over Innovatieve Managers binnen een Innovatieve Bedrijfscultuur.

UIT: Next!, september 1999. Eigenschappen van innovatieve managers door Suzanne Weusten

Zelfs de saaiste branches, zoals de accountancy, zien het belang van verlichte geesten in hun vak. Zo wijdde het tijdschrift de Accountant deze zomer zelfs een themanummer aan "accountant, creativiteit en innovatie". En wie nog twijfelt, wordt wel over de streep getrokken door wervende teksten in managementliteratuur en congresfolders, zoals "investeren in creativiteit levert zín winst dubbel en dwars op" en "iedere medewerker is een creatieve mee-denker".

Volgens A. Dresden, voormalig hoogleraar Algemene Literatuurwetenschap, wijzen alle testen en enquêtes uit dat de creatieve persoonlijkheid denkt op een a-typische manier. Wie echt creatief is, gaat onverwachts te werk, is onafhankelijk, ziet aarzelingen als iets positiefs en verlaat zich niet op zekerheden. In plaats daarvan, zegt Dresden, probeert hij het bestaande te herstructureren, neemt hij risicoís en kiest hij voor openheid in plaats van geslotenheid.

De bevindingen van Dresden worden keer op keer bevestigd. In een recente studie van onderzoekers van de universiteit van Colorado blijken de creatiefste medewerkers degenen te zijn die autonoom, onafhankelijk en zelfbewust zijn. De onderzoekers merken wel op dat innovatief gedrag ook afhankelijk is van de stijl van problemen oplossen en van de relatie met de chef. Hoe radicaler de stijl van problemen oplossen, dat wil zeggen hoe meer men gebruik maakt van niet-systematische en niet-rationele, intuïtieve strategieën, hoe innovatiever. En hoe beter de relatie is tussen chef en medewerker, hoe innovatiever de medewerker zich gedraagt.

"Iedereen is in potentie creatief", zegt Eduard Povel, trainer en auteur van Creatief Leiderschap. Povel maakte een lijstje van eigenschappen die volgens hem voorwaarde zijn voor creatief gedrag: nieuwsgierigheid, onafhankelijkheid, ontvankelijkheid, openheid, flexibiliteit, speelsheid, gedrevenheid, zelfvertrouwen, bereidheid risicoís te nemen en grote tolerantie voor onzekerheid, wanorde en frustraties. "Managers moeten leren om hun veronderstelde macht over anderen op te geven, en dat is voor de meesten een schier onmogelijke opgave. Hun grootste bezigheid is toch vooral: being in control. De meesten denken te vaak dat hun medewerkers niet willen veranderen, maar dat is een mythe. Die anderen willen best, ze willen alleen geen veranderingen die hen door de strot worden geduwd. Ze willen het zelf bedenken. Creativiteit gedijt niet in de klem".

Om creativiteit op een adequate manier in de praktijk te brengen, moet je je niet laten afschrikken door bestaande regels en gewoonten. Dat vraagt dus om een dwarse en rebellerende houding. "Je kunt nog zo creatief zijn, je moet wel de kans krijgen van je omgeving", zegt Robert L.A. Trost, als idea management consultant verbonden aan het Centre for Creative Initiatives in Arnhem. Om creatieve mensen te behoeden voor grote teleurstellingen, ontwierp Trost een IQ (innovatiequotiënt)-test voor bedrijven, waarmee medewerkers het innovatieklimaat van hun eigen bedrijf kunnen bepalen.

Innovatieve bedrijven onderscheiden zich van hun achterblijvende concurrenten doordat ze afwijkende meningen tolereren, doordat ze zorgen dat kennis en informatie door het hele bedrijf wordt verspreid: wat bruikbaar is in de ene afdeling, kan in een andere afdeling tot vernieuwing leiden. Bovendien laten ze zien dat ze niet bang zijn om fouten te maken, en dat ze nieuwe ideeën aanmoedigen en financieel ondersteunen.

Werkelijke innovatie ontstaat door een juiste dosering van creativiteit, rebellie en lef.


Terug