Terug naar Vakkenhoek: Nederlands
Home Page: www.wjsn.nl


GLORIANT
BRON: Literama, K.J. Van der Kerk en H.A. Poolland, Uitgeverij Van Walraven, Vaassen
Volledige tekst

Inleiding:
De volledige titel van Gloriant luidt: Een abel spel ende een edel dinc van den hertoghe van Bruuyswijc, hoe hi wert minnende des Roede Lioens dochter van Abelant, ende ene sotternie na volgende.
Zoals de titel zegt, is dit dus een abel spel (abel = ernstig, sierlijk). De abele spelen zijn bewaard gebleven in het zgn. Hulthemse handschrift, dat zich in de Koninklijke Bibliotheek te Brussel bevindt. Naast Gloriant treffen we in dit handschrift de volgende spelen aan: Esmoreit, Lanseloet van Denemarken en Van den Winter ende van den Somer.

Het centrale thema van deze abele spelen is de hoofse liefde. Na afloop van zo'n spel werd een "sotternie" opgevoerd. (Zie de volledige titel van Gloriat.)

De personen:
Gloriant, hertog van Bruuyswijc (dit is niet het Noordduitse Brunswijk). Oom Gheraert, hertog van Normandië. Ridder Godevaert, minister van staat, vriend van de twee eerstgenoemden. Prinses Florentijn. Roede Lioen, emir van Abelant, vader van Florentijn, fervent aanhanger van de Islam. Floerant, neef van de emir. Rogier, vertrouweling van de emir, Florentijn, Gloriant. Hangdief, d.w.z. scherprechter.

Het stuk :
In de proloog (36 verzen) wordt gesproken over de hoogmoedige Gloriant, die geen meisje goed genoeg vindt om zijn vrouw te worden. De toeschouwers worden gewaarschuwd: hoedt U voor eigenlof en aarnmatiging!

Als het eigenlijke spel begint, zien we dat de linker helft van het toneel West-Europa voorstelt, terwijl Abelant op de rechter helft ligt. In West-Europa houden Oom Gheraert en zijn helper Godevaert een dialoog over de noodzaak van een huwelijk van Gloriant, opdat hij voor opvolgers zorge. Als hertog Gloriant echter ten tonele verschijnt, geeft hij duidelijk te verstaan, dat geen enkele vrouw goed genoeg voor hem is.

Nu wordt onze aandacht getrokken naar de rechter zijde van het toneel: Abelant, dat we ons ergens in het Midden-Oosten gesitueerd moeten denken. Het Mohammedaanse meisje Florentijn vindt geen enkele moslim goed genoeg om haar te trouwen. Als ze over Gloriant hoort, stuurt ze echter onmiddellijk haar vertrouweling Rogier met haar portret naar hem toe. Gloriant wordt terstond verliefd en als Rogier Florentijn over hem vertelt, staat ze ook meteen in vuur en vlam.

Gloriant vertelt zijn oom wat hem overkomen is en tegen het advies van zijn oom gaat hij naar Abelant.

Zijn eerste contact met Florentijn is een bijzonder innige ontmoeting.

De gelieven worden echter verrast en in de gevangenis geworpen. De sultan, Roede Lioen, veroordeelt hen ter dood. Rogier slaagt erin Gloriant te bevrijden. De volgende dag zal Florentijn gedood worden door de "hangdief". Gloriant springt toe en bevrijdt haar. Zij en Rogier gaan met Gloriant mee naar het westen en ze bekeren zich tot het Christendom. Oom Gheraert heet hen hartelijk welkom; hij is vol bewondering voor het tweetal.

Opmerking:
Gebruik is gemaakt van de tekst, zoals die is uitgegeven door Jef Notermans in de serie Van Alle Tijden (uitg. J.B. Wolters).