Terug naar Vakkenhoek: Nederlands
Home Page: www.wjsn.nl


De wachter

Ik ben Europa’s laatste kniezer
Ik ben tegen argelozen met een hoofd
Die simpel koppig waaien die licht
Zinnig alsof het vanzelf spreekt
Van handjeklap met de waarheid weten
Daarentegen ben ik niet van de lucht
Want zwaarte is mijn kracht

Cynisch wordt vitaliteit mijn schimmig rijk uitgeblaft
In drievoud wordt eenvoud de deur gewezen

En de woordspugers die spugen op words words words
Van oordeel dat roos roos is klimmers op de ladder
Manusjes die van alles praktisch de prijs benutten
Die vruchten plukken zonder bladeren
Drinken zonder te dichten
Dergelijken
Kan ik met mijn gewicht niet dulden
Ze maken me verboos
En de snel gebekten, de humane vissers naar recht en onrecht
Worden humanistisch gekaakt en gezouten de vaart in gekieperd
Dat ze nooit meer iets weten

Daarentegen ben ik de cerebrale letharch met drievoudige migraine
Voorbij vergeten jankt mijn habitat
Ik ben bezoldigd zeurkous der hesperide achterdocht
Een ergerend man met een woordenschat

Ik ben andersoortig denkelijk
En ik schud mijn neekop neekop en nog eens neekop
Teneinde sic te schrijven in de marge

Dit gedicht is van een classicus, namelijk van Ilja Leonard Pfeijffer. Let van tevoren al op het getal drie en de betekenis van het woord wachter.

Als eerste moet duidelijk zijn wat "de wachter" is. Cerberus (Kerberos in het Grieks), in de Griekse mythologie de gruwelijke veelkoppige hellehond, een kind van de reus Typhon en de gedrochtelijke Echidna. De oudste vermelding van de hellehond geeft Homerus (Ilias VIII, 368; Odyssee XI, 622). Cerberus bewaakte de onderwereld zodat niemand daaruit kon terugkeren (Vergilius, Aeneïs VI, 419). Als de laatste van zijn twaalf zware opdrachten voerde Heracles hem naar de aarde.

Het is cerberus de hellehond. De hellehond heeft drie koppen.

Verder is de term"cynisch" van belang: Cynici, in de oudheid leden van een filosofische sekte zonder vastomlijnd program, volgelingen van Diogenes van Sinope. Hun levenswijze werd gekenmerkt gekenmerkt door (Noot 1) wereldminachting, onverschilligheid voor de burgerlijke moraal en schaamteloosheid. Zij achtten sociale conventies onvrijmakend. Cynisme heeft thans de betekenis van een bittere, kritische houding, zonder geloof in idealen.

Wat niet vermeld wordt: het heeft alles te maken met honden. Dit klinkt vaag, maar is het niet. Bezoek de bibliotheek en zoek in boeken zoals "van Achilles tot Zeus".

Verder: "words words words", dat is afkomstig uit Hamlet.

Hesperide: Let op dit heeft weer te maken met wachter, met name: Hesperiden (Hesperides in het Grieks), in de Griekse mythologie de dochters van Nux (d.i. de Nacht) of van Atlas, nimfen die in een godentuin de gouden appels verzorgden en bewaakten van de levensboom, die Gaea had laten groeien als huwelijksgeschenk voor Zeus en Hera. De appels, die door de draak Ladon bewaakt werden, schonken onsterfelijkheid; vandaar dat volgens de oudste versie van de mythe Heracles de appels voor zichzelf haalde en niet voor Eurystheus, die hem deze opdracht als een van de ‘twaalf werken’ had gegeven. De tuin der Hesperiden wordt ergens in het uiterste westen gelokaliseerd, bij de Zuilen van Hercules of op een eiland in de Oceanus.

Sic in de marge schrijven: sic betekent "zo", maar in dit geval zoiets als bij een slecht opstel waarbij iemand "goet" schrijft ofzo. Dan ga je daar geen commentaar aan vuil maken, dan schrijf je sic in de marge (zijkant).

De dichter scheldt hier op alle dichters die zonder na te denken, zonder diepgang dichten. De dichter wil de wereld graag beschermen tegen deze lui, maar uiteindelijk is hij niet een "wachter" maar degene die "sic" in de marge schrijft.

  1. Cerberus", Encarta® 99 Encyclopedie Winkler Prins Editie. © 1993-1998 Microsoft Corporation / Elsevier. Alle rechten voorbehouden.