3.3 DE SCHIJNGESTALTEN VAN DE MAAN

INDEX
HOME PAGE

Voor ons als waarnemer is het volkomen legitiem om de zon en maan alsof zij rond de aarde draaien. Zo zien we het immers! Dat de zon in het oosten opkomt weet je inmiddels. Hetzelfde geldt voor de maan. En natuurlijk gaat ook de maan onder in het westen. Als je ervan uitgaat dat de zon en maan rond de aarde draaien en je neemt er de tijd voor om te zien hoe ze dat doen dan blijkt het volgende: De zon lijkt sneller rond de aarde te draaien dan de maan. De maan blijkt daardoor elke dag een stukje achter te blijven bij de zon, ca. 12 graden per dag. Na 29,5 dagen heeft de zon de maan een ronde ingehaald en wordt de inhaalmanoeuvre herhaald.
Nog eens, maar nu stap voor stap:
Op een bepaald moment is het volle maan, dat wil zeggen dat de maanschijf een perfecte cirkel vormt. Verder blijkt dat bij volle maan de maan opkomt (in het oosten) op het moment dat de zon ondergaat (in het westen) Ze staan immers recht tegenover elkaar!
De volgende dagen komt de maan steeds later n zonsondergang op en wordt de schijngestalte minder rond: de rechterhelft verdwijnt. Een week na volle maan komt maan pas op rond middernacht en is dan precies half (laatste kwartier): alleen de oostelijke zijde (linkerkant) van de maan weerkaatst zonlicht. De komende dagen komt de maan steeds later in de nacht op en wordt de maansikkel (het verlichte linkerdeel) steeds smaller. Twee weken na volle maan komen maan en zon gelijktijdig op. De maan zal dan moeilijk te zien zijn en is 's nachts helemaal afwezig. Het is dan nieuwe maan. De dagen daarop zal de maan alleen 's avonds als verlichte sikkel te zien zijn. Aanvankelijk als een hele smalle sikkel vlak na zonsondergang in het westen en de avonden daarop geleidelijk aan een bredere sikkel die langer na zonsondergang aan de hemel te zien is. Een week na nieuwe maan is de maan precies half (eerste kwartier) en staat ze hoog aan de hemel in zuidelijke richting op het moment dat de zon ondergaat. De maan wordt vanuit het westen beschenen zodat alleen de rechterhelft het zonlicht terugkaatst. Tijdens de volgende periode van ca. een week wast de maan verder totdat ze weer vol is.

Opdracht:
Hieronder zie je vier schetsjes van schijngestalten van de maan.

Geef van elk plaatje aan of het ochtend of avond is.
Als je weet dat afbeelding 2 n dag n het laatste kwartier weergeeft, over hoeveel dagen zal het dan nieuwe maan zijn? En over hoeveel dagen weer volle maan (je mag een maancyclus van 4 weken hanteren).


Paragraaf 4